Kaszel jako objaw alergii pokarmowej

Kaszel to jeden z najczęstszych objawów u dzieci. Jest on wywoływany podrażnieniem zakończeń nerwowych znajdujących się w śluzówce krtani i oskrzeli.

Kaszel objawia się gwałtownym wyrzutem powietrza oraz wydzieliny z dróg oddechowych połączonym ze specyficznymi odgłosami. Warto uświadomić sobie, że jako odruch obronny dróg oddechowych kaszel jest często zjawiskiem korzystnym, pozwala bowiem na skuteczne usunięcie z oskrzeli lub krtani znajdujących się tam ciał obcych lub nadmiaru wydzieliny. Leczenie przeciwkaszlowe powinno być więc rozważne i dopasowane do istoty choroby dziecka.

Przyczyny kaszlu u dzieci

Kaszel dzielimy na ostry i przewlekły. Przyczyną kaszlu ostrego, czyli pojawiającego się nagle i trwającego nie dłużej niż kilka-kilkanaście dni, jest zwykle infekcja dróg oddechowych. Może to być zarówno infekcja wirusowa, jak i bakteryjna, ale u dzieci zdecydowana większość infekcji dróg oddechowych przebiegających z kaszlem to infekcje wirusowe. Ma to bardzo ważne implikacje lecznicze, bowiem kaszel, nawet połączony z wysoką gorączką, nie jest bezwzględnym wskazaniem do szybkiego włączenia antybiotyku, wręcz przeciwnie, większość przypadków można leczyć objawowo. Nagłe pojawienie się uciążliwego kaszlu u dziecka bez towarzyszących objawów infekcyjnych może budzić podejrzenie zachłyśnięcia się dziecka, a nawet obecności w drogach oddechowych tzw. ciała obcego, którym może być kawałek zabawki lub drobne przedmioty z otoczenia dziecka.

Kaszel przewlekły powinien z kolei nasuwać podejrzenie choroby alergicznej, zwłaszcza u dzieci obciążonych rodzinnie alergią lub mających wcześniej inne objawy alergii, takie jak objawy skórne czy jelitowe w wieku niemowlęcym. Kaszel może być jednym z objawów astmy oskrzelowej, a w rzadkich przypadkach bywa nawet jedynym lub dominującym objawem tej choroby. Mówimy wtedy o tzw. wariancie kaszlowym astmy.

Wśród innych przyczyn kaszlu wymienia się: 

  • krztusiec,
  • stany zapalne zatok przynosowych,
  • przewlekłe nieżyty nosa powodujące spływanie wydzieliny z nosa do gardła,
  • refluks żołądkowo-przełykowy i wiele innych. 

Bardzo ważnym zjawiskiem w praktyce pediatrycznej jest tzw. poinfekcyjna nadreaktywność dróg oddechowych. Niektóre wirusy powodujące infekcje dróg oddechowych wywołują duże zmiany w śluzówce oskrzeli, powodujące „odsłonięcie” receptorów kaszlowych i ich nadwrażliwość trwającą nawet 4-6 tygodni! W tym okresie dziecko może reagować kaszlem nawet na niewielki bodziec, taki jak większy wysiłek fizyczny lub zmiana temperatury powietrza np. po wyjściu z domu. Przewlekający się kaszel poinfekcyjny zwykle nie jest objawem „niedoleczonej” lub „nawrotowej” infekcji, a jedynie objawem przejściowej poinfekcyjnej nadreaktywności dróg oddechowych. W takiej sytuacji stosowanie kolejnych antybiotyków z oczywistych względów zwykle nie pomaga, wręcz może zaszkodzić, a leczenie powinno być głównie objawowe. Kaszel może być też objawem chorób niezwiązanych bezpośrednio z układem oddechowym, np. chorób serca. Istnieje też zjawisko „kaszlu psychogennego”, czyli pochrząkiwania i pokasływania na zasadzie tików nerwowych

Kiedy kaszel u dzieci jest objawem alarmowym?

Kontaktu z lekarzem na pewno wymaga każdy przypadek kaszlu przewlekłego, czyli trwającego powyżej 4-6 tygodni. Bardzo niepokojące jest pojawienie się kaszlu w okolicznościach mogących sugerować zachłyśnięcie się dziecka lub połknięcie małego przedmiotu. Pilnego kontaktu z lekarzem wymaga też kaszel przebiegający z silną dusznością, sinieniem dziecka na twarzy lub innymi objawami sugerującymi trudności w normalnym oddychaniu.

Postępowanie w przypadku kaszlu u dzieci

W kaszlu związanym z łagodną infekcją dróg oddechowych podstawą jest leczenie objawowe i na początku mogą to robić rodzice. Wśród dostępnych bez recepty bezpiecznych syropów przeciwkaszlowych najczęściej wymienia się preparaty ziołowe, takie jak np. syrop prawoślazowy lub syrop z babki lancetowatej. Nawet stosując preparaty dostępne bez recepty, należy czytać etykiety i instrukcje stosowania syropu, ponieważ wiele z nich jest dopuszczonych do stosowania tylko u dzieci starszych. Przy uciążliwym kaszlu suchym lepiej sprawdzają się syropy przeciwkaszlowe, a przy zalegającej gęstej wydzielinie – syropy wykrztuśne, ale dobór tego typu preparatów lepiej pozostawić lekarzowi, który bada dziecko i ma możliwość osłuchania go.

Ponieważ kaszel jest często korzystnym odruchem obronnym dróg oddechowych i naturalną reakcją na infekcję lub zaleganie wydzieliny, nie należy starać się za wszelką cenę wygasić kaszlu

Ponieważ kaszel jest często korzystnym odruchem obronnym dróg oddechowych i naturalną reakcją na infekcję lub zaleganie wydzieliny, nie należy starać się za wszelką cenę wygasić kaszlu, a jedynie łagodzić objawy, aby ulżyć dziecku i zapewnić mu komfort funkcjonowania w czasie choroby. 

W przypadku przewlekającego się kaszlu związanego z poinfekcyjną nadreaktywnością dróg oddechowych podstawą postępowania jest akceptacja tego zjawiska i cierpliwość rodziców, a zwłaszcza unikanie kolejnych prób intensyfikacji leczenia wykrztuśnego lub powtarzanej antybiotykoterapii. Poinfekcyjna nadreaktywność dróg oddechowych ustępuje stopniowo i samoistnie w ciągu kilku tygodni. W tym czasie ważne jest maksymalne ograniczenie narażenia dziecka na dym tytoniowy i dbałość o odpowiednią temperaturę i nawilżenie powietrza w jego sypialni.

Lekarz dzięki swojej umiejętności badania fizykalnego, w tym osłuchiwania i oceny cech duszności jest w stanie szybko postawić wstępne rozpoznanie przyczyny kaszlu i w optymalny sposób dobrać leczenie. W ostrym kaszlu infekcyjnym leczenie polega przede wszystkim na leczeniu infekcji będącej przyczyną kaszlu oraz objawowym łagodzeniu samego kaszlu. Ponieważ większość tego typu infekcji to zakażenia wirusowe, u dużej części dzieci można przynajmniej wstępnie leczyć je bez użycia antybiotyków, nawet gdy kaszel i duszność są bardzo nasilone. Przewlekły kaszel wymaga przede wszystkim diagnostyki, w celu wykrycia jego przyczyny, a ewentualne leczenie powinno być leczeniem przyczynowym. Często konieczna jest konsultacja ze specjalistą pulmonologiem lub alergologiem.

Twoja wiadomość została poprawnie wysłana.
Ekspert udzieli Ci odpowiedzi najszybciej jak to możliwe.

Lista partnerów Nutricia sp. z o.o.
  • La Millou (Smartino Sp. z o.o.)
  • Empik S. A.
  • Smyk S. A.
  • SKIPWISH Sp. z o.o. Sp. k.
  • Minty dot (Spółka Q Diamonds Sp. z o.o.)
  • CzuCzu (Bright Junior Media Sp. z o.o. Sp. k.)
  • Douglas Polska Sp. z o.o.
  • Estee Lauder (Poland) Sp. z o.o.
  • Apart Sp. z o.o.
  • YES Biżuteria Sp. z o.o.
  • DECATHLON sp. z o. o.
  • BYTOM S. A.
  • Sony Europe Limited Sp. z o.o.
  • White & Blach (DIVE MEDIA Sp. z o.o.)
  • BABY TULA POLAND Sp. z o.o.
  • Childhome (Stok P.H. Mariola Stokowska, Stokkids)
  • Vulli
  • JJ COLE
  • Whisbear Sp. z o.o.
  • Endo. (STUDIO MK Sp. z o.o. S.K.A.)
  • Happymum (PHU „HAPPY”)
  • Granatovo S.C.
  • YASUMI Sp. z o.o. Sp. k.
  • Danone Sp. z o.o.
  • ŻYWIEC ZDRÓJ S. A.
  • Kantar TNS S. A.
  • Apple Inc.
  • Google LLC's
  • Allegro.pl sp. z o.o.
  • SUPER-PHARM Poland Sp. z o.o.
  • Rossmann Supermarkety Drogeryjne Polska Sp. z o.o.
  • Hebe (Jeronimo Martins Drogerie i Farmacja Sp. z o.o.)
  • Biedronka (Jeronimo Martins Polska S. A.)
  • Lidl Sp. z o.o. sp. k.
  • TESCO Polska Sp. z o.o.
  • Auchan Polska Sp. z o.o.
  • Carrefour Polska sp. z o.o.
  • „Piotr i Paweł” S. A.
  • Intermarché (SCA PR Polska Sp. z o.o.)
  • EKO HOLDING S. A.
  • DINO POLSKA S. A.
  • Netto Sp. z o.o.
  • KAUFLAND POLSKA MARKETY Sp. z o.o. Sp. k.
  • Stokrotka Sp. z o.o.
  • E. LECLERC POLSKA (Galec Sp. z o.o.)
  • POLOmarket Sp. z o.o.
  • Feedo Sp. z o.o.
  • eMAG (Agito Sp. z o.o.)
  • mamyzakupy.pl (L-W. LEBDA-WYBORNY Sp. j.)
  • Pampers (Procter and Gamble Polska Sp. z o.o.)
  • Procter and Gamble Polska Sp. z o.o.