Skóra sucha to taka, która jest odwodniona i cienka. Do przyczyn suchości skóry należy zazwyczaj uszkodzenie bariery ochronnej naskórka, na którą składa się przede wszystkim płaszcz wodno-lipidowy skóry.

Dr n. med. Agnieszka Rudzka-Kocjan
Specjalista pediatra, endokrynolog i diabetolog dziecięcy

Suchości skóry zazwyczaj towarzyszy świąd  i pieczenie skóry. Nierzadko skóra sucha jest również zaczerwieniona, łuszcząca się, widoczne mogą być na niej pęknięcia. Skóra sucha zazwyczaj jest matowa, nie ma naturalnego połysku, a w dotyku jest szorstka i mało elastyczna. Do tego jest bardziej podatna na zakażenia. Skóra niemowlęcia łatwiej ulega wysuszeniu niż skóra starszego dziecka czy osoby dorosłej, bo jest delikatna i niedojrzała, co oznacza, że funkcje ochronne nie są jeszcze w pełni wykształcone. Skóra niemowlęcia jest prawie pięć razy cieńsza niż u osoby dorosłej i przez to charakteryzuje się mniejszą odpornością na czynniki zewnętrzne. Sucha skóra często jest przyczyną świądu, uczucia mrowienia czy naciągnięcia.

 

Przyczyny zaczerwienionej i suchej skóry u dzieci

Sucha skóra może być objawem choroby. 

Suchość skóry jest jednym ze stałych objawów atopowego zapalenia skóry, często spowodowanego alergią pokarmową.

Nie zawsze jednak suchość, łuszczenie czy zaczerwienienie skóry świadczy o chorobie. Bezpośrednio po przyjściu na świat większość noworodków ma zaczerwienioną skórę, która nierzadko łuszczy się aż do kilku tygodni po porodzie. Jest to fizjologia, która nie wymaga leczenia. Suchość skóry może być spowodowana zbyt suchym powietrzem w pomieszczeniach, w których przebywa dziecko. Nasila ono utratę wilgoci z głębokich warstw skóry. Wysuszaniu skóry sprzyjają zbyt długie kąpiele w wodzie o zbyt wysokiej temperaturze . Zbyt długa kąpiel nasila utratę wilgoci skóry dziecka. Suchość skóry może być spowodowana stosowaniem niewłaściwych kosmetyków pielęgnacyjnych. Skóra niemowlaka traci wilgoć dużo szybciej niż dorosłego, a skóra łatwiej wysusza się zimą. Odpowiedzialne są za to przede wszystkim częste zmiany temperatury, czyli między zimnym i ciepłym powietrzem.

Kiedy zaczerwieniona i sucha skóra u dzieci jest objawem alarmowym?

Suchość skóry powinna być objawem alarmowym, jeżeli poza suchością mocno się łuszczy, jest zaczerwieniona i, widoczny jest wyraźny stan zapalny.

Niepokojące są zmiany sączące, z towarzyszącymi przeczosami, pęcherzykami, krostkami, grudkami. Miejscowo sucha skóra może występować w przebiegu grzybicy czy pieluszkowego zapalenia skóry, które wymagają silnego leczenia. Suchość skóry jest niepokojąca, jeżeli towarzyszy jej nasilony świąd. Może być objawem występującym również w przebiegu chorób ogólnych, takich jak niedoczynność tarczycy. Endogenne przyczyny suchości skóry wymagające leczenia to genetycznie uwarunkowane zaburzenia rogowacenia, które mogą polegać na zaburzeniu w procesie złuszczania się komórek warstwy rogowej, np. w tak zwanej rybiej łusce czy w łuszczycy. Suchość skóry może być też objawem niedoborów pokarmowych, np. witaminy A. 

Postępowanie w przypadku zaczerwienionej i suchej skóry u dziecka

Postępowanie w suchości skóry polega przede wszystkim na ustaleniu przyczyny problemu. W przypadku suchości skóry w przebiegu alergii pokarmowej kluczowa jest, poza unikaniem kontaktu z alergenami, właściwa pielęgnacja polegająca na próbie odbudowy warstwy lipidowej skóry, a także odpowiednim jej nawilżeniu i natłuszczeniu. Preparaty nawilżające dla dzieci powinny zawierać substancje czynne, odpowiednio dobrane do stanu skóry. W ich składzie nie powinny się znaleźć dodatki zapachowe i koloryzujące. Najlepiej, aby preparaty miały jak najprostszy skład.

Szczególnie preparaty stosowane do pielęgnacji noworodków, niemowląt i najmłodszych dzieci nie powinny zawierać żadnych substancji zapachowych i barwników.

Należy unikać silnych detergentów i zasadowych mydeł, można za to dodawać do kąpieli preparaty nawilżające. Kąpiele zbyt długie i w zbyt ciepłej temperaturze mogą nasilać odwodnienie skóry, wynikające z szybkiego odparowania wody z warstwy rogowej. Aby utrzymać korzystny efekt kąpieli, należy zastosować bezpośrednio po jej zakończeniu substancje nawilżające i/lub natłuszczające. Skórę należy osuszać delikatnie i bez tarcia, aby nie powodować podrażnień. Preparaty pielęgnacyjne mają różny skład i występują w wielu postaciach (mydła, żele, lotiony, kremy) i powinny być dobierane do wieku, stanu skóry oraz indywidualnych potrzeb pacjenta, najlepiej po konsultacji lekarza. Ważne w utrzymaniu właściwego stanu skóry są odpowiednie ubranka, które powinny być przewiewne, zawsze w 100% bawełniane i najlepiej jasne – istnieje ryzyko, że intensywnie kolorowe ubranka są barwione potencjalnie drażniącymi barwnikami.

Przeczytaj również: