Nietolerancja laktozy to zupełnie inna choroba niż alergia na białko mleka krowiego (potocznie zwana „skazą białkową”). Ważne jest postawienie właściwej diagnozy, aby nie narażać dziecka na niepotrzebny stres związany z niewłaściwą dietą eliminacyjną.

Aby zrozumieć istotę problemu, należy wiedzieć, czym rożni się nietolerancja laktozy od alergii na białko mleka krowiego.

  • Laktoza to mleczny cukier, który występuje w mleku matki oraz mleku innych ssaków (krowim, kozim, owczym). Natomiast białko mleka krowiego to zupełnie inny składnik, który obecny jest  w mleku krowim i jego przetworach.
  • Poziom laktozy w mleku mamy jest stały i dieta matki karmiącej nie ma wpływu na obecność tego cukru w jej mleku. Natomiast białko mleka krowiego może przedostać się z pożywienia matki do mleka kobiecego i uczulać dziecko. Dlatego w przypadku alergii na białko mleka krowiego u niemowlęcia, konieczna jest eliminacja mleka i nabiału z diety matki karmiącej.
  • Nietolerancja laktozy jest wynikiem niedostatecznej produkcji enzymu, który jest odpowiedzialny za trawienie laktozy w przewodzie pokarmowym. Natomiast alergia na białko mleka krowiego powstaje na skutek nadwrażliwości organizmu na alergen – białko. 

Nietolerancja czy alergia – różnice i podobieństwa

Objawy świadczące o nietolerancji laktozy czy wskazujące na alergię na białko mleka krowiego są bardzo trudne do rozróżnienia. Obie choroby mogą objawiać się w podobny sposób np. poprzez ból brzucha, biegunkę, wzdęcia i brak prawidłowego przyrostu masy ciała u niemowlęcia. To, co może, choć nie musi, odróżnić nietolerancję laktozy od alergii na białko mleka krowiego, to inny czas wystąpienia objawów. W przypadku nietolerancji cukru mlecznego (laktozy) objawy występują szybko po spożyciu posiłku zwierającego laktozę lub po karmieniu niemowlęcia piersią. Gdy dziecko cierpi z powodu alergii, objawy mogą pojawić się szybko, ale również nawet po kilku dniach od spożycia uczulającego posiłku. Należy pamiętać, że również czas wystąpienia objawów nie zawsze da się jednoznacznie określić.

 

Ekspert radzi:

  • Nie każda niepożądana reakcja pokarmowa u niemowlęcia oznacza alergię. W reakcję alergiczną zaangażowane są mechanizmy układu odpornościowego, co nie ma miejsca przy nietolerancji laktozy. To jeden z ważniejszych aspektów, dzięki któremu można postawić diagnozę.
  • Alergia pokarmowa u niemowląt pojawia się często wskutek niedojrzałości przewodu pokarmowego, jednak wiele dzieci wyrasta z tego problemu do ok 3. roku życia. Większe prawdopodobieństwo rozwoju alergii występuje u dzieci, których przynajmniej jedno z rodziców lub rodzeństwo cierpi z powodu alergii.

Nietolerancja laktozy u niemowląt urodzonych o czasie występuje natomiast niezwykle rzadko. Może pojawić się wskutek przebytej infekcji czy zakażenia pokarmowego, ale ma charakter przejściowy i ustępuje.

Dieta w przypadku alergii pokarmowej lub nietolerancji laktozy

Jeśli u dziecka zdiagnozowano alergię na białko mleka krowiego, konieczna jest dieta eliminacyjna. Dieta eliminacyjna musi być zastosowana u matki karmiącej, jeśli uczulone niemowlę jest karmione piersią. Matka powinna zrezygnować z mleka, nabiału oraz wszystkich produktów, które w swoim składzie mogą zawierać uczulające białko mleka krowiego. W przypadku starszych niemowląt i dzieci dietę eliminacyjną stosuje się już na etapie wprowadzania posiłków uzupełniających i kontynuuje w wieku późniejszym. Specjaliści zalecają stosowanie diety eliminacyjnej do 9–12. m.ż., przez co najmniej 6 miesięcy. Ponadto co 6 miesięcy zaleca się wykonanie próby prowokacji pokarmem w celu sprawdzenia, czy alergia nadal występuje.

Gdy dziecko cierpi na częściową lub przejściową nietolerancję laktozy, dieta eliminacyjna u matki karmiącej piersią nie ma uzasadnienia. W tym przypadku należy rozważyć alternatywny sposób żywienia niemowlęcia. Pełna nietolerancja laktozy występuje niezwykle rzadko, w takim przypadku z diety dziecka eliminuje się źródła laktozy, czyli mleko i produkty mleczne.