Dziecko podczas pierwszego roku pobytu w przedszkolu przeziębia się średnio 6-8 razy w roku*. Przyczyny obniżonej odporności przedszkolaka są różne.

Zanika ochrona przekazana w trakcie ciąży i karmienia piersią, pojawia się stres związany z pierwszym rozstaniem z rodzicami, powodem może również być nieodpowiednia dieta. Kiedy słaba odporność mieści się w granicach normy i można ją wzmocnić zmianą jadłospisu i stylu życia, a kiedy możemy mieć do czynienia z pierwotnym niedoborem odporności?

Odporność zaczyna się tutaj

Jedną z przyczyn częstych zachorowań może być nieodpowiednia dieta - w końcu układ pokarmowy ma ogromny wpływ na odporność, a aż 70% komórek układu odpornościowego znajduje się jelitach! Negatywnie na odporność wpływa np. nadmierna ilość cukrów prostych, które zmniejszają zdolność białych krwinek do wyłapywania i wchłaniania drobnoustrojów**. Organizm osłabiają także szkodliwe tłuszcze, których nadmierne spożycie powoduje rozszerzenie naczyń krwionośnych i ich zwiększoną przepuszczalność***. Zarówno cukry proste, jak i tłuszcze zakłócają równowagę flory bakteryjnej w jelitach, której skład ma ogromny wpływ na odporność. Jakie składniki odżywcze wpływają w takim razie na prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego? Przede wszystkim witaminy A, C i D.

Stres wpływa na wszystko

Rozpoczęcie nauki w przedszkolu oznacza dla dziecka całkowitą zmianę jego małego wielkiego świata. Nowa sytuacja, a przede wszystkim rozstanie z rodzicami często wywołują u dziecka duży stres i niepokój, a to może prowadzić do obniżenia odporności – organizm szybko poddaje się w walce z chorobą.

W przedszkolu wszyscy chorzy!

Układ odpornościowy człowieka osiąga całkowitą dojrzałość dopiero około 12. roku życia. Do tego czasu jego delikatny organizm podatny jest na szereg zagrożeń wirusowych i bakteryjnych. Staje się to szczególnie dotkliwe w chwili, gdy dziecko po raz pierwszy ma styczność z grupą rówieśników, która także zmaga się z różnymi infekcjami. W takiej sytuacji łatwo o zarażenie, najczęściej są to jednak niegroźne, typowe dla wieku przedszkolnego choroby. Do częstych dolegliwości w tym czasie zaliczyć można przede wszystkim zakażenia dróg oddechowych. Poza nierozwiniętymi całkowicie mechanizmami odpornościowymi, ich powstawaniu sprzyja także różniąca się od anatomii dorosłego budowa dziecięcych dróg oddechowych. 

Objawy zaburzeń odporności

W sytuacji, gdy choroba nie przebiega w sposób łagodny, może być to sygnał, że organizm dziecka zmaga się z zaburzeniami odporności. Objawami, które powinny skłonić rodziców do wykonania badań diagnostycznych zaburzeń odporności, są między innymi:

  • zahamowanie wzrostu i przyrostu masy ciała,
  • częste występowanie zapalenia płuc,
  • powtarzające się głębokie ropnie skórne lub narządowe,
  • konieczność stosowania długotrwałej antybiotykoterapii,
  • pojawienie się zakażeń tkanek miękkich.

W takiej sytuacji należy zgłosić się do lekarza, który oceni czy kłopoty z odpornością mieszczą się w granicach normy, czy jest to objaw pierwotnego niedoboru odporności. W przypadku, gdy specjalista podejrzewa drugi wariant, może zalecić wykonanie badań krwi pod kątem odporności. Takie badania mają na celu określenie podstawowych parametrów układu odpornościowego i ocenę jaką zdolność organizm dziecka wykazuje do walki z infekcjami.

  • * Stiehm E.R.: Clinical and laboratory evaluation of the child with suspected immunodeficiency. Pediat. Rev., 1985; 7: 53-61
  • ** Sanchez A., et al. Role of sugars in human neutrophilic phagocytosis, Am J Clin Nutr November 1973 26: 1180-1184
  • *** The Impact of High-Fat Diet on Metabolism and Immune Defense in Small Intestine Mucosa, J. Proteome Res., 2015, 14 (1), pp 353–365. 
Tagi: