Okres jesienno-zimowy w naszej szerokości geograficznej to czas, gdy u niemowląt i małych dzieci częściej pojawiają się objawy chorobowe. Przyczyn tego jest wiele i o ile niektóre z nich są dość powszechnie znane, to inne – równie ważne – nie są już takie oczywiste. Poznaj czynniki, które wpływają na obniżenie odporności u najmłodszych.

Dr n. med. Agnieszka Rudzka-Kocjan
Specjalista pediatra, endokrynolog i diabetolog dziecięcy

Sezon jesienno-zimowy to czas, gdy niekorzystnie zmienia się pogoda. Obniżenie temperatury powietrza na zewnątrz powoduje, że łatwiej o wyziębienia. Jednak twierdzenie, że to wyziębienie czy wychłodzenie organizmu przede wszystkim sprzyja infekcjom byłoby dużym uproszczeniem. Ważne bowiem, aby wiedzieć, że drobnoustroje, w tym przede wszystkim wirusy, bardzo dobrze bytują w niskich temperaturach. Najwyższe prawdopodobieństwo zakażeń wirusowych występuje właśnie w okresie jesienno-zimowym. Nie dotyczy to tylko – jak powszechnie się uważa – wyłącznie infekcji dróg oddechowych, zwanych potocznie przeziębieniami i objawiającymi się katarem, kaszlem czy bólem gardła, ale – co mniej znane – również rotawirusowych infekcji przewodu pokarmowego, dla których charakterystyczne są wymioty i biegunka.

Zbyt ciepłe ubranie

Obniżenie temperatury powierza na zewnątrz powoduje, że zakładamy cieplejsze ubrania. Nierzadko –szczególnie w przypadku małych dzieci – za ciepłe. Ubrać niemowlę czy małe dziecko odpowiednio do aury wcale nie jest łatwym zadaniem. Skutkiem tego bywa przegrzewanie i pocenie się dziecka, a to dodatkowo sprzyja osłabieniu odporności.

Brak aktywności na świeżym powietrzu

Jesień czy zima, szczególnie w mieście, nie sprzyjają aktywnościom sportowym, podczas gdy lato wręcz zachęca do długich spacerów. Zimą czy jesienią dzieci mniej czasu spędzają na świeżym powietrzu, co wynika nie tylko z gorszej pogody, ale – co aktualnie coraz mocniej jest podkreślane – z gorszej jakości powietrza. Jest to częściowo uzasadnione, gdy pamiętamy o zanieczyszczeniu powietrza („smog”), zawsze bardziej nasilonego zimą. Równocześnie skutkuje to tym, że więcej czasu spędza się w ogrzewanych, suchych, często zbyt rzadko wietrzonych mieszkaniach. W ten sposób ograniczona jest szansa na niezbędne nawilżenie śluzówki dróg oddechowych. To z kolei sprawia, że ich funkcja oczyszczająca jest znacznie mniej efektywna, a ponadto bardziej są one podatne na infekcje wirusowe. Dodatkowo w chłodne dni małe dzieci zazwyczaj przyjmują mniejszą ilość płynów, co jest dodatkową przyczyną wysuszenia błon śluzowych oraz spowolnienia procesów metabolicznych.

Mniej różnorodna dieta

Pora roku wpływa również na dietę, także w przypadku małych dzieci. W okresie wiosenno-letnim jest ona bardziej urozmaicona w owoce i warzywa. Jesienią i zimą świeżych warzyw i owoców jest mniej. W organizmie obniża się stężenie witamin, minerałów i przeciwutleniaczy, w związku z czym organizm staje się bardziej podatny na zachorowania. Z kolei więcej spożywanych jest produktów przetworzonych, zawierających konserwanty czy sztuczne barwniki.

Brak słońca

Negatywny wpływ na odporność mają krótkie dni i – co za tym idzie – brak słońca. Pod wpływem jego oddziaływania w organizmie zachodzi produkcja witaminy D3, która pozytywnie wpływa na aktywność układu odpornościowego w walce z drobnoustrojami. O ile większość rodziców jest świadomych konieczności suplementacji tej witaminy u niemowląt, o tyle w przypadku dzieci starszych wiedza ta nie jest już tak powszechna. W literaturze są również doniesienia, że dzieci urodzone jesienią bądź w zimie częściej chorują na alergie pokarmowe niż te urodzone wiosną i latem. To również ma mieć związek z częstszymi wówczas niedoborami witaminy D3.

Przebywanie w skupiskach dzieci

W przypadku dzieci starszych warto podkreślić, że jesień to często czas powrotu do żłobków czy przedszkoli. W takich skupiskach łatwiej o infekcję, trudniej zaś się przed nią chronić. Wszystko potęguje jeszcze stres, jaki pojawia się u dziecka, a który jest związany z rozłąką z rodzicami. On również przyczynia się do osłabienia odporności.

Choroby przewlekłe

Okres jesienno-zimowy sprzyja także zaostrzeniom niektórych typowych dla niemowląt i małych dzieci chorób przewlekłych, do których należy m.in. atopowe zapalenie skóry (AZS). Typowe objawy tej choroby to silny świąd, wyprysk, zaczerwienienie, drobne ranki. Ze względu na to, że o tej porze roku więcej czasu spędza się w zamkniętych, ogrzewanych pomieszczeniach, suche powietrze również wpływa na przesuszenie skóry, co nasila świąd. Dodatkowo zimą łatwiej o gromadzące się alergeny roztoczy kurzu domowego, które również zaostrzają zmiany skórne. Kolejnym czynnikiem nasilającym świąd jest pot. Warto pamiętać, że zimą ciepło i mało przewiewnie ubierane dzieci wcale nie pocą się mniej niż latem.  

Tagi:
Lista partnerów NUTRICIA sp. z o.o.
  • La Millou (Smartino Sp. z o.o.)
  • Empik S. A.
  • Smyk S. A.
  • SKIPWISH Sp. z o.o. Sp. k.
  • Minty dot (Spółka Q Diamonds Sp. z o.o.)
  • CzuCzu (Bright Junior Media Sp. z o.o. Sp. k.)
  • Douglas Polska Sp. z o.o.
  • Estee Lauder (Poland) Sp. z o.o.
  • Apart Sp. z o.o.
  • YES Biżuteria Sp. z o.o.
  • DECATHLON sp. z o. o.
  • BYTOM S. A.
  • Sony Europe Limited Sp. z o.o.
  • White & Blach (DIVE MEDIA Sp. z o.o.)
  • BABY TULA POLAND Sp. z o.o.
  • Childhome (Stok P.H. Mariola Stokowska, Stokkids)
  • Vulli
  • JJ COLE
  • Whisbear Sp. z o.o.
  • Endo. (STUDIO MK Sp. z o.o. S.K.A.)
  • Happymum (PHU „HAPPY”)
  • Granatovo S.C.
  • YASUMI Sp. z o.o. Sp. k.
  • Danone Sp. z o.o.
  • ŻYWIEC ZDRÓJ S. A.
  • Kantar TNS S. A.
  • Apple Inc.
  • Google LLC's
  • Allegro.pl sp. z o.o.
  • SUPER-PHARM Poland Sp. z o.o.
  • Rossmann Supermarkety Drogeryjne Polska Sp. z o.o.
  • Hebe (Jeronimo Martins Drogerie i Farmacja Sp. z o.o.)
  • Biedronka (Jeronimo Martins Polska S. A.)
  • Lidl Sp. z o.o. sp. k.
  • TESCO Polska Sp. z o.o.
  • Auchan Polska Sp. z o.o.
  • Carrefour Polska sp. z o.o.
  • „Piotr i Paweł” S. A.
  • Intermarché (SCA PR Polska Sp. z o.o.)
  • EKO HOLDING S. A.
  • DINO POLSKA S. A.
  • Netto Sp. z o.o.
  • KAUFLAND POLSKA MARKETY Sp. z o.o. Sp. k.
  • Stokrotka Sp. z o.o.
  • E. LECLERC POLSKA (Galec Sp. z o.o.)
  • POLOmarket Sp. z o.o.
  • Feedo Sp. z o.o.
  • eMAG (Agito Sp. z o.o.)
  • mamyzakupy.pl (L-W. LEBDA-WYBORNY Sp. j.)
  • Pampers (Procter and Gamble Polska Sp. z o.o.)
  • Procter and Gamble Polska Sp. z o.o.