Postbiotyki i ich znaczenie dla układu odpornościowego niemowląt

Istnieje coraz więcej dowodów naukowych, które wskazują, jak ogromne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego ma właściwy skład mikrobioty jelitowej. O efektywność odpowiedzi immunologicznej organizmu dbają obecne w jelitach bakterie probiotyczne oraz potrzebne do ich rozwoju pożywki w postaci prebiotyków. Od pewnego czasu można się spotkać z zupełnie nowym terminem, jakim są postbiotyki – czym są oraz jakie jest ich znaczenie dla układu odpornościowego?

  • Przewidywany czas czytania: 4 min
    Przeczytaj później
  • - / 5 Ocena artykułu

Od prebiotyku do postbiotyku

Ludzki organizm to dom dla bilionów mikroorganizmów, w tym bakterii jelitowych, które ogólnie nazywane są mikrobiomem. Aby flora bakteryjna jelit utrzymana była w równowadze, potrzebuje trzech kategorii składników: prebiotyków, probiotyków i postbiotyków. Probiotyki to dobre bakterie, które zapewniają właściwy rozwój mikrobioty zasiedlającej organizm, zwiększają wydajność układu immunologicznego, a także łagodzą stany zapalne i neutralizują część toksyn pochodzących z pokarmu1. Pożywką i stymulatorem wzrostu dla probiotyków są prebiotyki – należy do nich np. błonnik pokarmowy w postaci oligosacharydów2. Z kolei produkty metabolizmu bakterii probiotycznych lub substancje uwalniane w wyniku rozpadu komórek bakteryjnych nazywane są postbiotykami. Do niedawana nie zwracano uwagi na te składniki,  a okazuje się, że mogą wywierać wiele korzyści dla organizmu człowieka3.

Jaki jest związek między postbiotykami a odpornością?

Choć dokładne korzyści oddziaływania postbiotyków na organizm człowieka nie zostały jeszcze w pełni wyjaśnione, wyniki badań wskazują na szereg ich właściwości – antyoksydacyjnych, przeciwbakteryjnych i immunomodulujących3. Poprzez stymulację układu odpornościowego wspierają barierę jelitową, której zadaniem jest rozpoznawanie, czy dana substancja lub związek chemiczny są dla organizmu bezpieczne. Postbiotyki potrafią także naśladować działanie żywych bakterii probiotycznych, wykazują korzystny wpływ na walkę z patogenami, neutralizację stanów zapalnych i zachowanie stabilności mikrobioty jelitowej4.

Jak kształtuje się odporność u niemowląt?

Niezwykle ważnym okresem dla rozwoju odporności dziecka jest 1000 pierwszych dni życia. W tym czasie młody organizm adaptuje się do wyzwań, jakie już od chwili narodzin stawia przed nim świat zewnętrzny. To właśnie wtedy kształtuje się mikrobiom jelitowy, a na jego skład, poza uwarunkowaniami genetycznymi, wpływają również takie czynniki, jak: sposób porodu, styczność z zanieczyszczeniami czy antybiotykoterapie5. W momencie przejścia przez drogi rodne matki dziecko nabywa pierwsze mikroorganizmy, które odgrywają bardzo ważną rolę w utrzymaniu kondycji zdrowotnej i kształtowaniu się odporności. Niezwykle istotnym aspektem, który w korzystny sposób determinuje rozwój flory bakteryjnej jelit, jest także sposób żywienia niemowlęcia. Bez wątpienia najlepszym pokarmem dla niemowląt i małych dzieci jest mleko matki – zawarte w nim aktywne biologiczne oligosacharydy, żywe bakterie oraz ich liczne metabolity mają największy wpływ na rozwój mikrobioty jelitowej5. Mleko kobiece jest zatem środowiskiem dla 3 grup składników: prebiotycznych oligosacharydów, probiotycznych bakterii oraz metabolitów mleka matki – tzw. postbiotyków6.

Postbiotyki w mleku modyfikowanym

Mleko matki – dzięki zawartym w nim komórkom odpornościowym, przeciwciałom, oligosacharydom, żywym bakteriom oraz składnikom aktywnym biologicznie, tj. postbiotykom – wspiera rozwój układu immunologicznego niemowlęcia5. W jaki sposób kształtuje się zatem odporność niemowlęcia, które z uzasadnionych przyczyn nie może być karmione piersią? Znalezienie sposobu, który zagwarantuje dziecku korzyści jak najbardziej zbliżone do tych wynikających z karmienia pokarmem kobiecym, od wielu lat stanowi ogromne wyzwanie dla naukowców z całego świata. Prowadzone badania nad składem mleka matki umożliwiły przełomowe odkrycie w tej dziedzinie i opracowanie unikalnej receptury mleka modyfikowanego, zawierającej połączenie oligosacharydów prebiotycznych i postbiotyków. To nowy kierunek wspierania odporności poprzez wpływ na mikrobiotę jelitowją już we wczesnym okresie życia – dzięki temu połączeniu skład, aktywność i środowisko mikrobioty niemowląt, które nie mogą być karmione piersią, stał się zbliżony do obserwowanego u dzieci karmionych pokarmem kobiecym5.

 

  • 1Mojka K., Probiotyki, prebiotyki i synbiotyki – Charakterystyka i funkcje. Problemy Higieny Epidemiol, 95(3), 541-549. 2014.
  • 2Slizewska K. et al., Prebiotyki – definicja, właściwości i zastosowanie w przemyśle. Żywność Nauka Technologia Jakość, 20.1, 2013.
  • 3Sarnecki J., Postbiotyki. Standardy Medyczne/Pediatria 16, 31-43. 2019.
  • 4Gruszfeld D., Postbiotyki – nowa era rozumienia mikrobioty. Standardy Medyczne/Pediatria 15. 2018.
  • 5Medexpress. Postbiotyki: Odporność zaczyna się w przewodzie pokarmowym. [dostęp: 2019-03-07, 13:18]: https://www.medexpress.pl/postbiotyki-odpornosc-zaczyna-sie-w-przewodzie-pokarmowym/73142    
  • 6Cukrowska B., Mikrobiom jelitowy a pre-, pro- i postbiotyki w pytaniach i odpowiedziach. Standardy Medyczne/Pediatria, 16, 2019.

Odporność niemowląt i małych dzieci

Lista partnerów Nutricia sp. z o.o.
  • La Millou (Smartino Sp. z o.o.)
  • Empik S. A.
  • Smyk S. A.
  • SKIPWISH Sp. z o.o. Sp. k.
  • Minty dot (Spółka Q Diamonds Sp. z o.o.)
  • CzuCzu (Bright Junior Media Sp. z o.o. Sp. k.)
  • Douglas Polska Sp. z o.o.
  • Estee Lauder (Poland) Sp. z o.o.
  • Apart Sp. z o.o.
  • YES Biżuteria Sp. z o.o.
  • DECATHLON sp. z o. o.
  • BYTOM S. A.
  • Sony Europe Limited Sp. z o.o.
  • White & Blach (DIVE MEDIA Sp. z o.o.)
  • BABY TULA POLAND Sp. z o.o.
  • Childhome (Stok P.H. Mariola Stokowska, Stokkids)
  • Vulli
  • JJ COLE
  • Whisbear Sp. z o.o.
  • Endo. (STUDIO MK Sp. z o.o. S.K.A.)
  • Happymum (PHU „HAPPY”)
  • Granatovo S.C.
  • YASUMI Sp. z o.o. Sp. k.
  • Danone Sp. z o.o.
  • ŻYWIEC ZDRÓJ S. A.
  • Kantar TNS S. A.
  • Apple Inc.
  • Google LLC's
  • Allegro.pl sp. z o.o.
  • SUPER-PHARM Poland Sp. z o.o.
  • Rossmann Supermarkety Drogeryjne Polska Sp. z o.o.
  • Hebe (Jeronimo Martins Drogerie i Farmacja Sp. z o.o.)
  • Biedronka (Jeronimo Martins Polska S. A.)
  • Lidl Sp. z o.o. sp. k.
  • TESCO Polska Sp. z o.o.
  • Auchan Polska Sp. z o.o.
  • Carrefour Polska sp. z o.o.
  • „Piotr i Paweł” S. A.
  • Intermarché (SCA PR Polska Sp. z o.o.)
  • EKO HOLDING S. A.
  • DINO POLSKA S. A.
  • Netto Sp. z o.o.
  • KAUFLAND POLSKA MARKETY Sp. z o.o. Sp. k.
  • Stokrotka Sp. z o.o.
  • E. LECLERC POLSKA (Galec Sp. z o.o.)
  • POLOmarket Sp. z o.o.
  • Feedo Sp. z o.o.
  • eMAG (Agito Sp. z o.o.)
  • mamyzakupy.pl (L-W. LEBDA-WYBORNY Sp. j.)
  • Pampers (Procter and Gamble Polska Sp. z o.o.)
  • Procter and Gamble Polska Sp. z o.o.