Jednym z najczęstszych problemów podczas karmienia bywa bolesny obrzęk piersi. Pojawia się zazwyczaj w trzeciej lub czwartej dobie po porodzie. Odpowiednie techniki karmienia pomogą Ci zapobiegać obrzękowi piersi lub znacznie złagodzić jego objawy.

Dr n. med. Anna Pieprzowska-Białek
Specjalista położnictwa i ginekologii

Jakie są objawy obrzęku piersi?

Twoje piersi mogą być obrzmiałe, twarde, ciepłe i bolesne. Możesz mieć podwyższoną temperaturę (do 38,4 st. C). Skóra na piersiach staje się błyszcząca, zaczerwieniona, a spłaszczone brodawki chowają się w obrzękniętych otoczkach. Możliwe, że zauważysz też słabsze wypływanie mleka z piersi. 

Przyczyny obrzęku piersi

Błędy popełniane w pierwszych dniach karmienia. To główna z przyczyn występowania obrzęku piersi. Wśród najczęstszych błędów wymienia się nieprawidłową technikę karmienia oraz nieprawidłowe ssanie piersi przez dziecko.

Aby dowiedzieć się, jak uniknąć błędów podczas karmienia piersią, obejrzyj materiał wideo:

Przyczyną obrzęku piersi mogą być też zbyt rzadkie (mniej niż 8 razy na dobę) i zbyt krótkie karmienia (poniżej 10 minut), pomijanie karmienia nocnego, a także stosowanie smoczka czy dokarmianie dziecka.

Błędy popełniane w pierwszych dniach karmienia to główna z przyczyn występowania obrzęku piersi.

Zaburzenia wydzielania oksytocyny. Na skutek silnego stresu, bólu, długotrwałego napięcia lub przemęczenia może nastąpić zablokowanie dostarczania do piersi hormonu stymulującego laktację - oksytocyny. Na szczęście zdarza się to bardzo rzadko.

Uszkodzenia piersi. Obrzęk piersi, które są teraz bardzo delikatne, może wystąpić także wskutek zastojów pokarmu wywołanych urazami (np. uderzeniem lub zbyt mocnym ściśnięciem piersi).

Możliwe konsekwencje obrzęku piersi

Obrzęk piersi może powodować słabsze wypływanie mleka, co powoduje niepokój dziecka podczas karmienia. Niekiedy mleko nie wypływa wcale - jest to tzw. zastój pokarmu, najpoważniejsza postać obrzęku piersi. Dlaczego dochodzi do zastoju pokarmu?

Zastój pokarmu to najpoważniejsza postać obrzęku piersi. Dochodzi do niego w wyniku błędów w karmieniu - gdy piersi są nieprawidłowo opróżniane. Stają się wówczas przepełnione, a to spowalnia przepływ krwi i limfy. Płyn z wnętrza naczyń przesiąka do gruczołu tworząc obrzęk. To dodatkowo utrudnia dotarcie hormonu zwanego oksytocyną do mięśni. Odruch uwalniania pokarmu z piersi zostaje zahamowany.

Jeśli obserwujesz u siebie niepokojące objawy, porozmawiaj z lekarzem albo swoim doradcą laktacyjnym, by wspólnie wypracować właściwe techniki karmienia. 

Jak radzić sobie z obrzękiem piersi?

  • Zadbaj o to, by przystawiać dziecko do piersi prawidłowo. Równie ważne jest przyjęcie właściwej pozycji podczas karmienia.
  • Jeśli masz problem z wypływaniem pokarmu, postaraj się zrelaksować, zastosuj ciepłe okłady lub weź ciepłą kąpiel (ciepło pomaga pobudzać wypływ pokarmu).
  • Nie ograniczaj liczby karmień - nadal karm na żądanie, czyli ok. 8-12 razy na dobę, przynajmniej raz w ciągu nocy.
  • Przystawiaj dziecko, gdy czujesz, że piersi się przepełniają. Jeśli są bardzo pełne i dziecku trudno jest uchwycić otoczkę, pomóż mu, odciągając odrobinę pokarmu. Jeżeli dziecko odmawia jedzenia, odciągnij pokarm.
  • Staraj się nie podawać dziecku smoczka.
  • W przerwach między falami przepływu pokarmu, delikatnie masuj piersi w kierunku brodawki.
  • Ulgę mogą przynieść ci chłodne okłady, ponieważ zimno zmniejsza wytwarzanie mleka. Między karmieniami możesz stosować okłady ze schłodzonych liści kapusty lub schłodzone kompresy żelowe.