Mikrobiota jelitowa a rozwój alergii pokarmowej

Dla zachowania równowagi w ludzkim organizmie bardzo ważna jest prawidłowa kolonizacja jelit. Tworzenie się mikrobioty, czyli zespołu mikroorganizmów zasiedlających przewód pokarmowy, zależy od wielu czynników i trwa przez około 1000 pierwszych dni życia dziecka – już od momentu poczęcia. Jak pokazują wyniki badań, mikrobiota wpływa na aktywację układu immunologicznego, a zaburzenia jej składu mogą nieść ryzyko rozwoju chorób alergicznych w przyszłości(1).

  • Przewidywany czas czytania: 4 min
    Przeczytaj później
  • - / 5 Ocena artykułu

Od czego zależy skład mikrobioty?

Zespół bakterii zasiedlających przewód pokarmowy nie jest taki sam przez całe życie i pod wpływem różnych czynników – diety, stresu, antybiotykoterapii czy infekcji – może ulegać krótko- i długoterminowym zmianom. Na skład mikrobioty niemowlęcia wpływa sposób porodu, długość ciąży, otoczenie dziecka i matki, mikrobiota matki czy długość hospitalizacji i stosowane leki. Z przeprowadzonych badań wynika, że największym i najbardziej trwałym modyfikacjom mikrobiota podlega w trakcie 2 pierwszych lat życia dziecka. Zaburzenia jej składu w tym okresie mogą skutkować nieprawidłowościami w aktywacji układu immunologicznego i rozwojem chorób alergicznych w przyszłości2.

Mikrobiota alergików

Dzieci, u których występuje alergia, charakteryzują się mniejszym zróżnicowaniem flory bakteryjnej jelit. Jak się okazuje, różnice w składzie mikrobioty pomiędzy dziećmi zdrowymi a dziećmi z alergią występują już w okresie noworodkowo-niemowlęcym, jeszcze zanim pojawią się pierwsze objawy alergii. Uważa się, że skład mikrobioty jelit, który zmniejsza ryzyko wystąpienia alergii, mają niemowlęta urodzone naturalnie, karmione piersią, których matki w czasie ciąży i laktacji nie przyjmowały antybiotyków oraz używek. Są to również dzieci mające kontakt z naturą, zwierzętami i rówieśnikami, a ich życiu nie towarzyszy nadmierna higienizacja2.

Karmienie piersią a rozwój alergii

Najlepszym pokarmem dla niemowlęcia jest mleko kobiecie. Dostarcza ono dziecku wszystkie niezbędne składniki w odpowiednich ilościach (z wyjątkiem witamin D i K, które należy suplementować w porozumieniu z lekarzem), wspomagając dojrzewanie układu pokarmowego, immunologicznego oraz rozwój mikrobioty jelitowej3. Do najbardziej istotnych składników mleka matki, odpowiedzialnych za kształtowanie się mikrobiomu, należą oligosacharydy mleka kobiecego – składniki o właściwościach prebiotycznych, które stanowią pożywkę dla dobrych bakterii, jednocześnie indukującą ich namnażanie w jelitach2. Poza prebiotykami mleko kobiece zawiera także bakterie probiotyczne – jest zatem naturalnym synbiotykiem. Warto jednak wiedzieć, że profil mikrobiotyczny mleka nie jest identyczny u wszystkich kobiet i zależy od wielu czynników, m.in. od indywidualnego składu mikrobioty jelitowej i skórnej, stanu zdrowia czy przyjmowanych leków2. Różnice w składzie dotyczą także kobiet po cięciu cesarskim, których mleko zawiera mniejszą liczbę niektórych bakterii w porównaniu do mleka kobiet, które urodziły siłami natury. Wyniki badań potwierdzają, że skład mikrobiomu jelitowego niemowląt karmionych piersią korzystnie wpływa na rozwój odporności i tolerancji immunologicznej, a zatem chroni przed rozwojem alergii2.

 

Pre- i probiotyki w mleku modyfikowanym

Choć mleko kobiece jest najlepszym pokarmem dla niemowlęcia i korzystnie wpływa na kształtowanie się układu immunologicznego, to karmienie piersią nie zawsze jest możliwe. Wtedy mama w porozumieniu z lekarzem pediatrą powinna wybrać odpowiednie mleko modyfikowane. Skład takich produktów oczywiście różni się od składu mleka kobiecego, jednak są one wzbogacane w substancje bioaktywne naturalnie, obecne w pokarmie mamy (również te bezpośrednio wpływające na mikrobiom dziecka. Można do nich zaliczyć m.in. oligosacharydy o właściwościach prebiotycznych czy bakterie probiotyczne, które naturalnie znajdują się w mleku kobiecym. . Do najbardziej przebadanych klinicznie oligosacharydów zalicza się mieszaninę krótkołańcuchowych galaktooligosacharydów (GOS) i długołańcuchowych fruktooligosacharydów (FOS) w stosunku 9:1. Wyniki badań pokazują, że dodatek kompozycji GOS/FOS do mleka modyfikowanego pobudza zmianę profilu mikrobiotycznego niemowląt w kierunku profilu obserwowanego u dzieci karmionych piersią4,5.

  • 1Bartuzi Z., Rola flory bakteryjnej jelit w rozwoju alergii na pokarmy. Alergia, 2: 5-10, 2016.
  • 2Cukrowska B., Programowanie mikrobiotyczne i żywieniowe – znaczenie mikrobiomu i wczesnej ekspozycji na potencjalne alergeny pokarmowe w rozwoju alergii. Standardy Medyczne/Pediatria, 15, 2018.
  • 3Musilova S., i wsp., Beneficial effects of human milk oligosaccharides on gut microbiota. Benef Microbes 2014; 5:273-283.
  • 4Moro G.E., i wsp., Effects of a new mixture of prebiotics on faecal flora and stools in term infants. Acta Paediatr Suppl 2003; 91:77-79.
  • 5Knol J., i wsp., Colon microflora in infants fed formula with galacto- and fructo-oligosaccharides: more like breast-fed infants. J Pediatr Gastroenterol Nutr 2005; 40:36-42.
Lista partnerów Nutricia sp. z o.o.
  • La Millou (Smartino Sp. z o.o.)
  • Empik S. A.
  • Smyk S. A.
  • SKIPWISH Sp. z o.o. Sp. k.
  • Minty dot (Spółka Q Diamonds Sp. z o.o.)
  • CzuCzu (Bright Junior Media Sp. z o.o. Sp. k.)
  • Douglas Polska Sp. z o.o.
  • Estee Lauder (Poland) Sp. z o.o.
  • Apart Sp. z o.o.
  • YES Biżuteria Sp. z o.o.
  • DECATHLON sp. z o. o.
  • BYTOM S. A.
  • Sony Europe Limited Sp. z o.o.
  • White & Blach (DIVE MEDIA Sp. z o.o.)
  • BABY TULA POLAND Sp. z o.o.
  • Childhome (Stok P.H. Mariola Stokowska, Stokkids)
  • Vulli
  • JJ COLE
  • Whisbear Sp. z o.o.
  • Endo. (STUDIO MK Sp. z o.o. S.K.A.)
  • Happymum (PHU „HAPPY”)
  • Granatovo S.C.
  • YASUMI Sp. z o.o. Sp. k.
  • Danone Sp. z o.o.
  • ŻYWIEC ZDRÓJ S. A.
  • Kantar TNS S. A.
  • Apple Inc.
  • Google LLC's
  • Allegro.pl sp. z o.o.
  • SUPER-PHARM Poland Sp. z o.o.
  • Rossmann Supermarkety Drogeryjne Polska Sp. z o.o.
  • Hebe (Jeronimo Martins Drogerie i Farmacja Sp. z o.o.)
  • Biedronka (Jeronimo Martins Polska S. A.)
  • Lidl Sp. z o.o. sp. k.
  • TESCO Polska Sp. z o.o.
  • Auchan Polska Sp. z o.o.
  • Carrefour Polska sp. z o.o.
  • „Piotr i Paweł” S. A.
  • Intermarché (SCA PR Polska Sp. z o.o.)
  • EKO HOLDING S. A.
  • DINO POLSKA S. A.
  • Netto Sp. z o.o.
  • KAUFLAND POLSKA MARKETY Sp. z o.o. Sp. k.
  • Stokrotka Sp. z o.o.
  • E. LECLERC POLSKA (Galec Sp. z o.o.)
  • POLOmarket Sp. z o.o.
  • Feedo Sp. z o.o.
  • eMAG (Agito Sp. z o.o.)
  • mamyzakupy.pl (L-W. LEBDA-WYBORNY Sp. j.)
  • Pampers (Procter and Gamble Polska Sp. z o.o.)
  • Procter and Gamble Polska Sp. z o.o.