Rozszerzanie diety dziecka stanowi dla rodziców spore wyzwanie. Najwięcej obaw budzi wprowadzanie do jadłospisu dziecka produktów potencjalnie alergizujących. Rodzice powinni mieć świadomość, że profilaktyka alergii rządzi się własnymi prawami.

Rozszerzanie diety dziecka – kiedy rozpocząć?

Rozszerzanie diety powinno nastąpić nie wcześniej niż po ukończeniu 17. tygodnia życia i nie później niż w 26. tygodniu życia dziecka. Nie potwierdzono, że unikanie lub opóźnianie podawania produktów uzupełniających (takich jak mleko, jajo, ryby) może zmniejszyć ryzyko pojawienia się alergii pokarmowej u dziecka. Zgodnie z obecnymi zaleceniami u dzieci z alergią pokarmową lub najmłodszych z grupy wysokiego ryzyka jej wystąpienia ogólne zasady rozszerzania diety powinny wyglądać tak samo, jak u dzieci zdrowych. Jeśli jednak pojawiają się jakiekolwiek wątpliwości, decyzję o rozpoczęciu rozszerzania diety dziecka warto skonsultować z lekarzem pediatrą.

Idealny moment na wprowadzanie nowych smaków

Oprócz zaleceń, warto zwrócić uwagę na zachowanie i reakcje dziecka. Niekiedy to ono samo sygnalizuje, że jest gotowe na poznanie nowych smaków. Może o tym świadczyć:

  • ssanie rączki lub paluszków,
  • wkładanie rzeczy do buzi,
  • zainteresowanie jedzeniem,
  • śledzenie ruchu łyżki od talerza do ust,
  • mlaskanie lub ruchy gryzienia,

W tym czasie kształtują się jego nawyki żywieniowe oraz preferencje smakowe. Rozszerzanie diety stymuluje także wykonywanie ruchów – dziecko nabywa nowe umiejętności, takie jak gryzienie czy żucie.

Od czego zacząć rozszerzanie diety niemowlęcia?

Rozszerzanie diety dziecka należy rozpocząć od warzyw. Jako następne w diecie powinny pojawić się owoce, z czasem kaszki. Kolejność ta ma swoje uzasadnienie – rozpoczynając rozszerzanie diety od owoców, można sprawić, że dziecko niechętnie będzie akceptowało mniej słodki smak warzyw. Wynika to z wrodzonego upodobania do smaku słodkiego – pierwszy pokarm, jakim jest mleko kobiece, ma słodkawy smak, ze względu na zawartość laktozy (cukru mlecznego). Dlatego podając dziecku owoce w pierwszej kolejności, utrwalamy tę skłonność. Badania wskazują, że preferencje żywieniowe wykształcone w pierwszych latach życia mają duży wpływ na wybory żywieniowe w późniejszym okresie.

Zasady wprowadzania pokarmów uzupełniających

Jeśli dziecko jest gotowe na nowe smaki, należy pamiętać, że w rozszerzaniu diety istotna jest również konsystencja podawanych posiłków – na początku powinny być to gładkie przeciery z warzyw. Z czasem w diecie dziecka powinny się pojawiać coraz bardziej różnorodne posiłki. Nie należy się zniechęcać, jeśli dziecko początkowo niechętnie zareaguje na nowy smak – czasem jego akceptacja wymaga kilku prób, dlatego każdy smak należy powtórzyć nawet 7 razy. Powinno się również zachować umiar w porcjach podawanych dziecku produktów – należy zaczynać od niewielkich ilości np. 3-4 łyżeczek, stopniowo zwiększając porcję, mając cały czas na uwadze reakcję dziecka. 

Jeśli w trakcie wprowadzania nowych rodzajów warzyw czy owoców wystąpi reakcja niepożądana, wskazująca na alergię, należy przerwać ten proces i skonsultować się z lekarzem, który zaleci odpowiednie kroki w celu zidentyfikowania alergizującego pokarmu.

Jakich błędów nie popełniać przy rozszerzaniu diety dziecka?

Często dbając o prawidłowe rozszerzanie diety dziecka, popełniane są błędy, które negatywnie wpływają na jego rozwój:

  • zbyt duża ilość posiłków w ciągu dnia, 20% niemowląt w wieku zarówno 6 jak i 12 miesięcy w ciągu doby dostaje 10 lub więcej posiłków, nie biorąc pod uwagę drobnych przekąsek między posiłkami. Zgodnie z zaleceniami dzieci powinny być karmione 5-6 razy na dobę1;
  • wprowadzanie kilku nowych produktów równocześnie, należy je podawać pojedynczo co 3-5 dni i w małych ilościach 3-4 łyżeczki – obserwując przy tym reakcje dziecka2;
  • opóźnienie w wprowadzaniu nowych produktów do jadłospisów dziecka.
Przeczytaj również:
  • 1. Badanie „Ocena sposobu żywienia i stanu odżywienia niemowląt w wieku 6 i 12 miesięcy w populacji polskiej” przeprowadzone pod kierunkiem dr Anny Stolarczyk i prof. Piotra Sochy z Instytutu „Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka” we współpracy z Fundacją NUTRICIA, 2011 r.,
  • 2. Pediatria, źródło: http://pediatria.mp.pl/zywienie/52544,schemat-zywienia-niemowlat-w-1-roku-zycia