W pierwszych miesiącach życia najlepszym sposobem żywienia jest karmienie dziecka piersią. Następnie mama dba o prawidłowy rozwój niemowlęcia poprzez rozszerzanie diety o bezpieczne produkty wysokiej jakości.

Po 2. roku życia mają miejsce kolejne etapy rozwoju dziecka, w tym rozwoju mózgu i odporności. Mały przedszkolak wciąż ma inne potrzeby żywieniowe niż dorosły i potrzebuje zbilansowanej diety. 

Okres przedszkolny to czas, w którym rozwój psychofizyczny następuje bardzo intensywnie, a karmienie dziecka ma dla tego procesu duże znaczenie. Wówczas wciąż kształtują się jego nawyki żywieniowe, a także wykształcają się postawy prozdrowotne. Prawidłowa dieta przedszkolaka, dopasowana do etapu rozwoju organizmu oraz potrzeb żywieniowych, wpłynie na jakość jego życia, w tym rozwój odporności i mózgu.

Znaczenie zbilansowanej diety

Zgodnie z zasadami prawidłowego żywienia dzieci, młodzież i dorośli powinni spożywać 4-5 posiłków dziennie. Jadłospis w przedszkolu, czyli śniadanie, obiad i podwieczorek, powinien pokrywać ok. 75% dziennego zapotrzebowania na składniki odżywcze i energię. Pozostałe 25% to posiłki spożywane w domu. Chociaż po 1. roku życia dieta dziecka jest już bardzo urozmaicona, to wciąż nie powinno zabraknąć w niej produktów mlecznych, które mają wysoką wartość odżywczą.

Zbilansowanie diety oznacza jej urozmaicenie poprzez podawanie odpowiedniej dla rozwijającego się organizmu żywności oraz właściwej liczby posiłków o dopasowanej wartości energetycznej i odżywczej.

W codziennej diecie dziecka powinny znaleźć się wszystkie grupy produktów:

  • warzywa,
  • owoce,
  • tłuszcze,
  • produkty zbożowe,
  • produkty białkowe: mięso, drób, ryby i jaja oraz mleko i przetwory mleczne (w tym mleko modyfikowane i inne produkty mleczne – jogurt naturalny, kefir, biały ser).

Do zaspokajania pragnienia zawsze powinna służyć wyłącznie woda.

Witamina D jest potrzebna nie tylko do prawidłowego rozwoju kości, dzięki właściwościom pobudzającym wchłanianie wapnia i fosforu. Wspiera ona również układ immunologiczny, dzięki czemu organizm dziecka może bronić się przed drobnoustrojami pochodzącymi z otoczenia. Odporność przedszkolaka nie jest jeszcze w pełni rozwinięta – proces ten zakończy się dopiero ok. 12. roku życia! 

Witamina D jest wytwarzana w organizmie pod wpływem działania promieni słonecznych na skórę – jej ilość w pokarmach jest znikoma. Właśnie dlatego tak ważna jest jej suplementacja. Po 1. urodzinach w okresie niewielkiego nasłonecznienia, tj. szczególnie od września do kwietnia, dziecko powinno otrzymywać 600-1000 j.m. witaminy D na dobę, w zależności od masy ciała. Suplementację warto uzgodnić z lekarzem pediatrą*. Warto również wybrać karmienie mlekiem modyfikowanym zawierającym witaminę D.

Żelazo także wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego, tworzy czerwone krwinki i pomaga w transporcie tlenu; jest też niezbędne do rozwoju funkcji poznawczych. Żelazo pochodzące z ryb czy czerwonego mięsa jest lepiej przyswajalne niż to ze źródeł roślinnych. Bogatym źródłem żelaza może być także mleko modyfikowane, które wciąż powinno być ważnym składnikiem codziennej diety dziecka.

Jak wynika z raportów dotyczących oceny stanu odżywienia dzieci w wieku przedszkolnym, źródłem żelaza, wapnia i witaminy D w diecie były przede wszystkim produkty wzbogacone w ten pierwiastek (np. mleko modyfikowane).**

W wieku przedszkolnym wzrasta masa mózgu, który osiągnie rozmiar mózgu osoby dorosłej, gdy dziecko skończy 5 lat. Trwa proces mielinizacji, polegający na pokrywaniu wypustek komórek nerwowych osłonkami tłuszczowymi, które umożliwiają sprawne przesyłanie informacji – w dużej mierze od tego procesu zależy przyszła inteligencja dziecka i umiejętność funkcjonowania w społeczeństwie. Dlatego tak ważne jest, by w jego diecie nie zabrakło także niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych z grupy omega 3, ważnych dla rozwoju mózgu.

 

 

*„Poradnik żywienia niemowląt. Krok po kroku od narodzin do pierwszych urodzin”, pod red. Prof. Hanny Szajewskiej i dr han. n. med. Andrei Horvath, Medycyna Praktyczna, Kraków 2014. ** Dymkowska-Malesa M., Szparaga A. Ocena spożycia wybranych witamin i składników mineralnych w przedszkolnych racjach pokarmowych dzieci z terenu Koszalina, Nowa Pediatria 3/2013; 106-110 Sochacka-Tatara E, Jacek R, Sowa A, Musiał A. Ocena sposobu żywienia dzieci w wieku przedszkolnym Probl Hig Epidemiol 2008, 89(3): 389-394
Tagi: