Dieta przedszkolaka a rozwój mózgu i odporności

Okres przedszkolny to czas, w którym rozwój psychofizyczny następuje bardzo intensywnie, a karmienie dziecka ma dla tego procesu duże znaczenie. Wówczas wciąż kształtują się jego nawyki żywieniowe, a także wykształcają się postawy prozdrowotne. Prawidłowa dieta przedszkolaka, dopasowana do etapu rozwoju organizmu oraz potrzeb żywieniowych, wpłynie na jakość jego życia, w tym rozwój odporności i mózgu.

W pierwszych miesiącach życia najlepszym sposobem żywienia jest karmienie dziecka piersią. Następnie mama dba o prawidłowy rozwój niemowlęcia poprzez rozszerzanie diety o bezpieczne produkty wysokiej jakości. Po 2. roku życia mają miejsce kolejne etapy rozwoju dziecka, w tym rozwoju mózgu i odporności. Mały przedszkolak wciąż ma inne potrzeby żywieniowe niż dorosły i potrzebuje zbilansowanej diety.

Jak układać dietę przedszkolaka?

Zgodnie z zasadami prawidłowego żywienia dzieci, młodzież i dorośli powinni spożywać 4-5 posiłków dziennie. Jadłospis w przedszkolu, czyli śniadanie, obiad i podwieczorek, powinien pokrywać ok. 75% dziennego zapotrzebowania na składniki odżywcze i energię. Pozostałe 25% to posiłki spożywane w domu. Chociaż po 1. roku życia dieta dziecka jest już bardzo urozmaicona, to wciąż nie powinno zabraknąć w niej produktów mlecznych, które mają wysoką wartość odżywczą.

Zbilansowanie diety oznacza jej urozmaicenie poprzez podawanie odpowiedniej dla rozwijającego się organizmu żywności oraz właściwej liczby posiłków o dopasowanej wartości energetycznej i odżywczej.

W codziennej diecie dziecka powinny znaleźć się wszystkie grupy produktów:

  • warzywa,
  • owoce,
  • produkty zbożowe,
  • produkty białkowe: mięso, drób, ryby i jaja oraz mleko i przetwory mleczne (w tym mleko modyfikowane i inne produkty mleczne – jogurt naturalny, kefir, biały ser).
  • tłuszcze,
  • Do zaspokajania pragnienia zawsze powinna służyć wyłącznie woda.

Dieta a rozwój mózgu dziecka

Witamina D jest potrzebna nie tylko do prawidłowego rozwoju kości, dzięki właściwościom regulującym wchłanianie wapnia i fosforu. Wspiera ona również układ immunologiczny, dzięki czemu organizm dziecka może bronić się przed drobnoustrojami pochodzącymi z otoczenia. Odporność przedszkolaka nie jest jeszcze w pełni rozwinięta – proces ten zakończy się dopiero ok. 12. roku życia!

Witamina D jest wytwarzana w organizmie pod wpływem działania promieni słonecznych na skórę – jej ilość w pokarmach jest znikoma. Właśnie dlatego tak ważna jest jej suplementacja. Po 1. urodzinach w okresie niewielkiego nasłonecznienia tj. szczególnie od września do kwietnia dziecko powinno otrzymywać 600-1000 j.m. witaminy D na dobę, w zależności od masy ciała. Suplementację warto uzgodnić z lekarzem pediatrą*. Warto również wybrać karmienie mlekiem modyfikowanym zawierającym witaminę D.

Żelazo także wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego, wspomaga wytwarzanie czerwonych krwinek i pomaga w transporcie tlenu; jest też niezbędne do rozwoju funkcji poznawczych. Żelazo pochodzące z ryb czy czerwonego mięsa jest lepiej przyswajalne niż to ze źródeł roślinnych. Dobrym źródłem żelaza jest także mleko modyfikowane, które wciąż może być ważnym elementem codziennej diety dziecka.

Jak wynika z raportów dotyczących oceny stanu odżywienia dzieci w wieku przedszkolnym, źródłem żelaza, wapnia i witaminy D w diecie były przede wszystkim produkty wzbogacone w ten pierwiastek (np. mleko modyfikowane).**

W wieku przedszkolnym wzrasta masa mózgu, który osiągnie rozmiar mózgu osoby dorosłej, gdy dziecko skończy 5 lat. Trwa proces mielinizacji, polegający na pokrywaniu wypustek komórek nerwowych osłonkami tłuszczowymi, które umożliwiają sprawne przesyłanie informacji – w dużej mierze od tego procesu zależy przyszła inteligencja dziecka i umiejętność funkcjonowania w społeczeństwie. Dlatego tak ważne jest, by w jego diecie nie zabrakło także niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych z grupy omega 3, ważnych dla rozwoju mózgu.

Dieta a rozwój odporności dziecka

Układ odpornościowy człowieka zaczyna kształtować się już podczas życia płodowego, a pełną dojrzałość osiąga dopiero około 12. roku życia dziecka. Duży wpływ na prawidłowy rozwój odporności ma odpowiednia dieta, bowiem wszelkie niedobory składników odżywczych mogą osłabić funkcjonowanie mechanizmów obronnych organizmu, a tym samym zwiększyć podatność na infekcje. Szczególnie istotne substancje odżywcze dla rozwoju odporności u dziecka to: witamina A, witamina C, witamina D i żelazo. Warto czerpać je bezpośrednio z pożywienia – nie należy podawać dziecku suplementów bez uprzedniej konsultacji z lekarzem-pediatrią.

Funkcjonowanie układu immunologicznego jest ściśle powiązane z układem pokarmowym, a dokładniej mikrobiotą, której skład uzależniony jest m.in. od sposobu odżywiania. Wszelkie zaburzenia w jej składzie mogą skutkować osłabieniem odporności, dlatego tak ważne jest dbanie o odpowiednią dietę przedszkolaka.

*„Poradnik żywienia niemowląt. Krok po kroku od narodzin do pierwszych urodzin”, pod red. Prof. Hanny Szajewskiej i dr han. n. med. Andrei Horvath, Medycyna Praktyczna, Kraków 2014. ** Dymkowska-Malesa M., Szparaga A. Ocena spożycia wybranych witamin i składników mineralnych w przedszkolnych racjach pokarmowych dzieci z terenu Koszalina, Nowa Pediatria 3/2013; 106-110 Sochacka-Tatara E, Jacek R, Sowa A, Musiał A. Ocena sposobu żywienia dzieci w wieku przedszkolnym Probl Hig Epidemiol 2008, 89(3): 389-394

Twoja wiadomość została poprawnie wysłana.
Ekspert udzieli Ci odpowiedzi najszybciej jak to możliwe.

Lista partnerów Nutricia sp. z o.o.
  • La Millou (Smartino Sp. z o.o.)
  • Empik S. A.
  • Smyk S. A.
  • SKIPWISH Sp. z o.o. Sp. k.
  • Minty dot (Spółka Q Diamonds Sp. z o.o.)
  • CzuCzu (Bright Junior Media Sp. z o.o. Sp. k.)
  • Douglas Polska Sp. z o.o.
  • Estee Lauder (Poland) Sp. z o.o.
  • Apart Sp. z o.o.
  • YES Biżuteria Sp. z o.o.
  • DECATHLON sp. z o. o.
  • BYTOM S. A.
  • Sony Europe Limited Sp. z o.o.
  • White & Blach (DIVE MEDIA Sp. z o.o.)
  • BABY TULA POLAND Sp. z o.o.
  • Childhome (Stok P.H. Mariola Stokowska, Stokkids)
  • Vulli
  • JJ COLE
  • Whisbear Sp. z o.o.
  • Endo. (STUDIO MK Sp. z o.o. S.K.A.)
  • Happymum (PHU „HAPPY”)
  • Granatovo S.C.
  • YASUMI Sp. z o.o. Sp. k.
  • Danone Sp. z o.o.
  • ŻYWIEC ZDRÓJ S. A.
  • Kantar TNS S. A.
  • Apple Inc.
  • Google LLC's
  • Allegro.pl sp. z o.o.
  • SUPER-PHARM Poland Sp. z o.o.
  • Rossmann Supermarkety Drogeryjne Polska Sp. z o.o.
  • Hebe (Jeronimo Martins Drogerie i Farmacja Sp. z o.o.)
  • Biedronka (Jeronimo Martins Polska S. A.)
  • Lidl Sp. z o.o. sp. k.
  • TESCO Polska Sp. z o.o.
  • Auchan Polska Sp. z o.o.
  • Carrefour Polska sp. z o.o.
  • „Piotr i Paweł” S. A.
  • Intermarché (SCA PR Polska Sp. z o.o.)
  • EKO HOLDING S. A.
  • DINO POLSKA S. A.
  • Netto Sp. z o.o.
  • KAUFLAND POLSKA MARKETY Sp. z o.o. Sp. k.
  • Stokrotka Sp. z o.o.
  • E. LECLERC POLSKA (Galec Sp. z o.o.)
  • POLOmarket Sp. z o.o.
  • Feedo Sp. z o.o.
  • eMAG (Agito Sp. z o.o.)
  • mamyzakupy.pl (L-W. LEBDA-WYBORNY Sp. j.)
  • Pampers (Procter and Gamble Polska Sp. z o.o.)
  • Procter and Gamble Polska Sp. z o.o.