Porody zabiegowe

Przygotowując się do porodu, możesz wyobrażać sobie jego przebieg. Każda młoda mama chcąca urodzić swoje dziecko w sposób naturalny nie dopuszcza do siebie myśli, że w końcowym etapie, czyli w II okresie porodu (okres parcia), może zabraknąć jej siły albo maleństwo może mieć problem z przyjściem na świat.

Agnieszka Kacalak
Edukator ds. Laktacji, Położna Rodzinna

Kiedy jest potrzebne zabiegowe zakończenie porodu?

Zmęczenie mamy, niektóre jej przewlekłe choroby lub zaburzenia rytmu serca dziecka mogą być wskazaniem do skrócenia II okresu porodu, czyli zabiegowego zakończenia porodu z użyciem kleszczy położniczych lub próżnociągu położniczego (tzw. vaccum). Porody fizjologiczne prowadzą położne, które odpowiadają za bezpieczeństwo Twoje i Twojego dziecka, dlatego jeśli personel widzi, że dzieję się coś niepokojącego, prosi o pomoc lekarza, który podejmuje dalsze decyzje.

W II okresie porodu główka dziecka jest mocno zaawansowana w kanale rodnym. Kiedy znajduje się już w płaszczyźnie próżni miednicy kobiety, a maluch ma problemy w przyjściu na świat (jednocześnie ze względów bezpieczeństwa nie można wykonać cięcia cesarskiego, ponieważ mogłoby to spowodować duże uszkodzenia u dziecka), należy podjąć kroki, które ułatwią mamie i dziecku przejść ten etap porodu. W takich sytuacjach, aby zakończyć poród, istnieje możliwość zastosowania tzw. kleszczy lub próżnociągu położniczego (vacuum), jednak te decyzje zawsze podejmuje lekarz.

Warunki, jakie muszą być spełnione, aby założyć kleszcze lub vaccum położnicze:

  • prawidłowa budowa miednicy kostnej u mamy,
  • pełne rozwarcie szyjki macicy i główka dziecka w płaszczyźnie próżni,
  • regularna czynność skurczowa mięśnia macicy,
  • donoszona ciąża i prawidłowe wymiary dziecka wg oceny USG,
  • odpowiednie ułożenie dziecka w kanale rodnym,
  • niezachowane wody płodowe,
  • opróżniony pęcherz moczowy rodzącej (należy założyć cewnik, jeśli sama nie może oddać moczu),
  • nacięcie krocza przed założeniem kleszczy lub vaccum (po wcześniejszym miejscowym znieczuleniu miejsca nacięcia).

Wskazania do założenia kleszczy lub vaccum położniczego:

  • niektóre przewlekłe choroby mamy, które nie są wskazaniem do zakończenia ciąży drogą cięcia cesarskiego, ale stanowią wskazanie do skrócenia II okresu porodu (ryzyko odklejenia się siatkówki podczas długiego parcia, niektóre wady serca, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy i inne, o których zadecyduje lekarz),
  • przedłużanie się II okres porodu i/lub wyczerpanie mamy,
  • pojawienie się objawów zagrożenia płodu (bradykardia, czyli zwolnienie akcji serca dziecka) .

Kleszcze położnicze

Obecnie są one rzadziej używane w salach porodowych. To dwie metalowe łyżki, wygięte w taki sposób, aby objąć główkę dziecka. Po uprzednim opróżnieniu pęcherza moczowego i nacięciu krocza mamy (po wcześniejszym znieczuleniu) lekarz zakłada najpierw jedną, a potem drugą łyżkę. Po upewnieniu się, że prawidłowo obejmują one główkę dziecka, lekarz – we współpracy z rodząca (czyli w czasie skurczu, kiedy mama prze) – wykonuje trakcję kleszczami, pociągając główkę do ujścia pochwy. Po porodzie główki kleszcze są zdejmowane i dziecko bezpiecznie kładzie się na brzuch mamy.

Próżnociąg położniczy (vaccum)

To rodzaj silikonowej (dawniej metalowej) przyssawki, która wygląda jak czapeczka, podłączonej do urządzenia wytwarzającego próżnię. Po uprzednim opróżnieniu pęcherza moczowego i nacięciu krocza (po wcześniejszym znieczuleniu) lekarz zakłada na główkę dziecka silikonową końcówkę, a następnie – po upewnieniu się, że przylega ona prawidłowo – jest włączane urządzenie wytwarzające próżnię. We współpracy z rodzącą (czyli podczas skurczu – kiedy mama prze) lekarz wykonuje trakcję, pomagając główce przejść przez kanał rodny. Po porodzie główki silikonowa czapeczka jest zdejmowana, a dziecko bezpiecznie kładzie się na brzuch mamy.

W porodach zabiegowych zawsze bierze udział zespół neonatologiczny, aby móc ocenić noworodka bezpośrednio po porodzie. Jeśli dziecko rodzi się w dobrym stanie, może zostać z mamą, jeśli wymaga wsparcia – jest przekazywane na oddział patologii noworodka. Powikłaniem po porodach zabiegowych zwykle są otarcia skóry oraz obrzęk na główce dziecka, jednak aby sprawdzić, czy nie doszło do innych komplikacji, zwykle jeszcze przed wypisem do domu dziecko ma wykonywane USG przezciemiączkowe główki.