Nie wcześniej niż po 17. i nie później niż w 26. tygodniu życia, oprócz mleka dziecko powinno otrzymywać posiłki uzupełniające.

Celem wprowadzania nowych produktów do jadłospisu niemowlęcia jest, m. in. rozwój tolerancji na różne rodzaje pożywienia i przygotowanie dziecka na bardziej urozmaicone menu.

Zdolność do akceptacji smaków u niemowląt zmienia się wraz z wiekiem, a pierwsze 1000 dni życia dziecka to kluczowy moment w kształtowaniu późniejszych preferencji i zwyczajów żywieniowych. To wtedy dochodzi do tzw. programowania żywieniowego, które warunkuje odpowiedni rozwój dziecka.

Czemu rozszerzanie diety jest ważne?

Konieczność rozszerzania diety niemowlęcia wynika z rosnącego zapotrzebowania na energię, składniki odżywcze (białko), mineralne (żelazo, cynk) i witaminy (A, D i E), których mleko matki nie jest już w stanie zapewnić. Wprowadzanie posiłków uzupełniających powinno odbywać się, gdy u niemowlęcia dojrzewa zdolność do przyjmowania pokarmów stałych.

Żywienie dziecka w okresie 1000 pierwszych dni , które obejmują moment od poczęcia do około 3 roku życia, jest kluczowe dla jego przyszłego zdrowia. Dbając o dietę w ciąży i karmiąc piersią dawałaś dziecku to, co najlepsze. Teraz, gdy nadchodzi czas na rozszerzanie diety pamiętaj, aby dalej podawać dziecku żywność przeznaczoną dla niego. Dziecko nie jest małym dorosłym! W pierwszych latach życia kształtuje się jego odporność i intensywnie rozwija się mózg. Podając dziecku odpowiednią żywność wspierasz jego rozwój.

Rozszerzanie diety niemowlaka

Podczas wprowadzania posiłków do diety dziecka kieruj się schematem żywienia niemowląt, który informuje o tym, jakie produkty, kiedy oraz w jakiej ilości możesz zacząć podawać. Polskie Towarzystwo Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Niemowląt w 2016 roku zaktualizowało zalecenia dotyczące rozszerzania diety niemowląt w 1. roku życia. Nadrzędna zasada, o której należy pamiętać brzmi: RODZIC/OPIEKUN decyduje, CO zje dziecko oraz KIEDY I JAK posiłek będzie podany. DZIECKO decyduje, CZY i ILE posiłku zje.

Ekspert radzi

Pamiętaj, przy wprowadzaniu pokarmów uzupełniających u niemowląt po 4. miesiącu życia mleko matki nadal stanowi podstawę jadłospisu.

  • Nowe produkty podawaj pojedynczo, zachowując 1-2 dniowy odstęp przy ich wprowadzaniu. Dzięki temu zaobserwujesz, czy dziecko nie ma żadnych dolegliwości po danym produkcie. Jeśli się pojawią, zapisz w dzienniczku objawy, które wystąpiły u dziecka i zaznacz po jakim produkcie.
  • Jako pierwsze wprowadzaj do diety dziecka warzywa. Są one gorzej akceptowane przez dziecko niż owoce. Spośród warzyw podawaj dziecku: marchewkę, ziemniaki, groszek, brokuły, kalafior. Owoce zacznij podawać po około 2. tygodniach od wprowadzenia warzyw. Z owoców możesz podawać, np. jabłka, gruszki, banany czy brzoskwinie.
  • Zaczynaj od produktów w postaci przecierów, zupek lub gładkiego puree. Z czasem, po 7. – 8. miesiącu życia, kiedy dziecko będzie gotowe, zmieniaj konsystencję podawanych posiłków, na tę zbliżoną do naturalnej. Po 9. miesiącu życia dziecka możesz podawać drobno posiekane mięso i ryby, warzywa czy owoce (zarówno surowe jak i gotowane) rozgniecione widelcem lub pokrojone na kawałki, które zmieszczą się w rączce dziecka.
  • Sięgaj po produkty ze sprawdzonych źródeł i podawaj dziecku żywność najwyższej jakości. Jeśli korzystasz z gotowych posiłków, wybieraj te ze wskazaniem wiekowym – bezpieczne i odpowiednie dla Twojego dziecka.
  • Pokarmy możesz podawać twardą łyżeczką. Pamiętaj, aby kłaść je na wargach, a nie bezpośrednio wsuwać do buzi dziecka. Niech dziecko samo, za pomocą ust, „zgarnia” pokarm z łyżeczki. Nie przejmuj się, gdy porcja zupy czy przecieru zamiast w buzi wyląduje na śliniaku. Minie trochę czasu, zanim dziecko przyzwyczai się do takiego sposobu żywienia.
  • Zadbaj o różnorodność menu. Dzięki wprowadzaniu różnych produktów do diety dziecka, niemowlę szybciej oswoi się z nowościami, a  w przyszłości będzie bardziej otwarte na nieznane smaki.
  • Zachowaj cierpliwość. Nie poddawaj się, gdy dziecko niechętnie próbuje nowych smaków. Niemowlę potrzebuje czasu na oswojenie się z nieznanymi potrawami. Eksperci podkreślają, że niekiedy potrzeba nawet 15 prób podania produktu, zanim dziecko zaakceptuje jego smak.  

Pamiętaj o wodzie

Gdy Twój pokarm przestanie być wyłącznym pożywieniem dziecka musisz zadbać o nawadnianie niemowlęcia. Wybieraj wodę niegazowaną i niskozmineralizowaną (zawartość składników mineralnych nie powinna przekraczać  500 mg w 1 litrze).  Dzieci między 1. a 3. rokiem życia każdego dnia  powinny otrzymywać około 1300 ml płynów (do puli zaliczają się: woda, inne napoje oraz zupki, przeciery i soczyste owoce), a energiczne i ruchliwe niemowlęta nawet 1700 ml. Zapotrzebowanie na płyny rośnie także  w upalne dni czy w czasie infekcji, przebiegającej z gorączką.

Metoda BLW

BLW (z ang. baby led weaning) to sposób podawania dziecku żywności, który daje mu dużą swobodę w wyborze zjadanych produktów.  W tej metodzie omijany jest etap karmienia dziecka łyżeczką. Niemowlę otrzymuje pokarmy stałe do samodzielnego spożycia. Metoda ta ma zarówno zalety jak i wady. Dzięki niej dziecko samodzielnie odkrywa świat smaków i zapachów, co wspiera rozwój jego preferencji kulinarnych. Zagrożenie związane ze stosowaniem tej metody wiąże się z pokusą podawania dziecku posiłków ze stołu osób dorosłych. Nie powinny one znaleźć się w menu rocznego dziecka z uwagi na to, że nie są dostosowane do jego potrzeb i możliwości.

Dowiedz się więcej na temat rozszerzania diety niemowlęcia. Sprawdź!