W ramach socjalizacji dziecko uczy się postaw, poznaje normy postępowania, wartości oraz kształtuje swoją osobowość.

Dr Julita Wojciechowska
Psycholog, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Socjalizacja to proces, który trwa przez całe życie, ale jej najważniejszy etap przypada na okres dzieciństwa. W ramach socjalizacji dziecko uczy się postaw, poznaje normy postępowania, wartości oraz kształtuje swoją osobowość.
  • Aby dziecko mogło swobodnie nawiązywać kontakty społeczne, najpierw musi mieć możliwość silnie się do kogoś przywiązać. W pierwszym roku życia maluszek powinien doświadczyć emocjonalnego związku z dorosłym, aby w wieku dwóch lat nie bał się innych ludzi i był gotowy do ich poznawania.
  • Idealnym miejscem do rozwijania życia społecznego dziecka jest przedszkole. Pierwsze przyjaźnie, poznawanie nowych ról społecznych, czy też praca w grupie. Maluch uczy się jak rozwiązywać spory z rówieśnikami oraz jak radzić sobie w sytuacjach stresowych.
  • Maluch od pewnego momentu sam zaczynie szukać różnic między płciami poprzez obserwację głównie Ciebie i taty. Ważne jest abyś nie wyznaczała mu wyraźnych różnic między płciami i nie przypisywała dziewczynkom i chłopcom odmiennych ról społecznych.. Takie doświadczenia pomogą dziecku w identyfikacji samego siebie.

Ekspert radzi

  • Dziecko nie różnicuje dorosłych, wybiera osobę, która stale się nim opiekuje i z nią nawiązuje więź. Przejawia lęk przed zniknięciem opiekuna, chce być w jego pobliżu albo go wzywa, albo do niego dąży. Dziecko odkrywa własne cele i jest gotowy do nich dążyć. W trakcie poszukiwań, co jakiś czas powraca do opiekuna, aby uzyskać wsparcie i poczuć bliskość. Kiedy ma wątpliwości, co powinien zrobić, szuka kontaktu wzrokowego z opiekunem i oczekuje wskazówek.
  • Poprzez odpowiednie zachowania dorośli mogą stymulować otwartość dziecka w sytuacjach społecznych. Warto mówić do dziecka, opisując otaczającą rzeczywistość. Wraz z wiekiem komunikaty powinny coraz bardziej przypominać mowę społeczną zrozumiałą dla innych (bez seplenienia, zdrobnień). Należy od samego początku podzielać aktywność dziecka, uczestniczyć w nawet najprostszych zabawach i podążać za jego ciekawością.
  • Zbyt chaotyczne i nasilone kontakty społeczne wpływają negatywnie na rozwój społeczny dziecka. Częsta zmiana opiekuna, ciągłe przebywanie w dużej grupie bez uwagi jednego dorosłego mogą spowolnić jego gotowość do poznawania świata i innych ludzi bez odczuwania niepokoju. Pamiętaj, że zadaniem rodzica jest zaspokajanie potrzeb dziecka. Jeśli pracujesz, postaraj się zapewnić dziecku możliwie stabilną opiekę.

Kiedy posłać dziecko do przedszkola?

Wielu rodziców zastanawia się czy posłać swojego malucha do przedszkola i kiedy to zrobić. Zgodnie z ustawą do takich placówek przyjmowane są już trzyletnie dzieci, jednak należy pamiętać, że ukończenie trzeciego roku życia nie oznacza osiągnięcia dojrzałości emocjonalnej. Aby maluch odnalazł się w zupełnie nowym środowisku, musi nabyć określone umiejętności. Przede wszystkim dziecko powinno swobodnie porozumiewać się z otoczeniem, jasno formułować swoje myśli i reagować na kierowane w jego stronę pytania. Ponadto, dobrze, gdyby zapamiętywało już krótkie wierszyki, piosenki oraz przejawiało zainteresowanie w stosunku do czytanych książeczek i oglądanych obrazków.

Zajęcia dodatkowe

Maluch rozwija się najszybciej i najlepiej w okresie miedzy 1 a 5 rokiem życia. To właśnie wtedy można zauważyć w jakiej dziedzinie czuje się najlepiej. Przedszkola oferują obecnie bardzo duży zakres zajęć dodatkowych, ale to na rodzicach spoczywa odpowiedzialność za wybranie odpowiednich aktywności. Na początek warto porozmawiać z dzieckiem i zapytać, co sprawia mu najwięcej frajdy. Jednocześnie miej na uwadze, że okres dzieciństwa powinien być czasem beztroski i zabawy, dlatego zapisując dziecko na zajęcia, nie próbuj kierować się aktualną modą ani tylko swoimi preferencjami.