Specjaliści na całym świecie są zgodni – w pierwszych miesiącach życia najlepszym pokarmem dla dziecka jest mleko mamy. Wyłączne karmienie piersią zaleca się przez 6 pierwszych miesięcy życia dziecka.

dr med. Monika Pijanowska
Specjalista chorób dzieci

Karmienie wyłączne oznacza, że w tym czasie podaje się dziecku tylko mleko mamy bez posiłków uzupełniających. Jest to w pełni naturalny sposób karmienia dziecka. Twój organizm przygotowywał się do niego, jeszcze zanim niemowlę przyszło na świat. Dlatego możesz być zupełnie spokojna – Twoje ciało wie, jak karmić dziecko.

Aby ułatwić sobie zadanie i uniknąć ewentualnych błędów podczas karmienia piersią, warto jak najwcześniej opanować prawidłowe techniki karmienia.

Obejrzyj materiał wideo:

Początkowo z pewnością będziesz miała wiele wątpliwości dotyczących karmienia piersią. Poniżej zebraliśmy osiem najczęściej zadawanych przez karmiące mamy pytań.

1. Czy moje mleko wystarcza dziecku?

Takie pytanie zadaje sobie wiele mam. Nie obawiaj się – Twój pokarm ma wszystko, czego niemowlę potrzebuje do prawidłowego wzrostu i rozwoju. Wspiera rozwój mózgu, wzroku, układu odpornościowego i pokarmowego – zawiera wszystkie niezbędne składniki odżywcze w odpowiednich ilościach i proporcjach.

Podawanie dziecku dodatkowych płynów, szczególnie butelką, ogranicza jego zapotrzebowanie na pokarm mamy. Może prowadzić do zaburzeń odruchu ssania i zmniejszenia produkcji Twojego mleka

Co więcej, przez cały okres laktacji zmieniają się skład i właściwości Twojego pokarmu, dostosowując się do aktualnych potrzeb małego organizmu. Mleko mamy idealnie zaspokaja również pragnienie dziecka – przy wyłącznym karmieniu piersią w pierwszych sześciu miesiącach życia niemowlęcia nie musisz, a nawet nie powinnaś, podawać mu dodatkowych napojów. Podczas upałów Twój pokarm również zaspokaja  pragnienie maleństwa.

Jeśli martwisz się o to, że Twoje dziecko niedostatecznie przybiera na wadze, najpierw skonsultuj się z lekarzem. Może wynikać to z błędów w technice karmienia piersią, które pomoże zdiagnozować specjalista. 

Ekspert radzi

  • W pierwszych tygodniach, kiedy laktacja się stabilizuje, a dziecko uczy się prawidłowego ssania, lepiej zrezygnować ze stosowania smoczka – zwłaszcza przez pierwsze 10 dni życia dziecka. W tych dniach malec nabiera podstawowych umiejętności ssania piersi, a Ty jesteś narażona na wystąpienie obrzęku, zastoju lub zapalenia piersi. Ssanie smoczka powoduje, że dziecko ma mniejszą potrzebę ssania piersi – z czasem może to prowadzić do zmniejszenia ilości pokarmu.

2. Jak zacząć karmienie piersią?

Bardzo ważne jest pierwsze karmienie, które powinno odbyć się jeszcze na sali porodowej, podczas kontaktu „ciało do ciała”. Dziecko samo będzie szukać piersi, ponieważ po porodzie ma bardzo silny odruch ssania. Nie obawiaj się o ilość swojego pokarmu –  w Twoich piersiach na początku są niewielkie ilości cennej dla noworodka tzw. siary. Z czasem pokarmu będzie coraz więcej, a jego skład i wygląd się zmieni.

3. Jak często mam karmić dziecko?

W pierwszych miesiącach niemowlę powinno być karmione „na żądanie”. Oznacza to, że powinnaś podawać dziecku pierś za każdym razem, gdy się tego domaga (dziecko samo sygnalizuje potrzebę ssania piersi).

W pierwszych tygodniach laktacji rytm karmienia piersią bywa nieregularny, często więcej karmień odbywa się po południu. Niektóre dzieci mają większy apetyt w nocy, gdy pokarm zawiera więcej tłuszczu. Z czasem laktacja się stabilizuje i dziecko wypracowuje sobie regularny, indywidualny rytm karmień.

Zwykle od 3. doby życia dziecko chce jeść średnio co 2 godziny. Jeśli śpi dłużej niż 4 godziny, powinnaś je obudzić.

Jeśli karmienia są bardzo częste, skontroluj pozycję i sposób ssania przez dziecko – możliwe, że Twoje dziecko nie najada się wystarczająco z powodu nieprawidłowej techniki karmienia.

4. Co robić, jeśli noworodek nie chce ssać piersi?

Do około 20 godzin po przyjściu na świat Twoje dziecko może być mało aktywne. Jeśli ssało tuż po porodzie, może nie dopominać się karmienia nawet przez 6-12 godzin. Po tym czasie powinnaś je nakarmić i, jeśli to konieczne, obudzić. Jeżeli nadal nie podejmuje ssania, obserwuj je. Na ogół w tej sytuacji lekarze kontrolują stężenie glukozy we krwi.  

5. W jaki sposób poznam, że moje dziecko jest głodne?

Sygnały głodu u niemowlęcia to często wzmożony ruch oczu, otwieranie buzi, kwilenie, ssanie rączek. Pamiętaj, aby nie zwlekać z przystawieniem dziecka do piersi – płaczące dziecko nie będzie chciało współpracować, a rozpoczęcie karmienia może wywołać stres nie tylko u niemowlęcia, ale także u Ciebie.

6. Jak długo powinno trwać jedno karmienie piersią?

Długość pojedynczego karmienia różni się u poszczególnych dzieci. Efektywne opróżnianie piersi trwa około 10-20 minut. Podawaj dziecku jedną pierś, a kiedy ją opróżni – możesz zaproponować mu drugą. Następne karmienie rozpoczynaj od piersi, która poprzednio była podawana jako druga.

Im Twoje dziecko będzie starsze, tym karmienia staną się krótsze

Noworodek i młodsze niemowlę spędza przy piersi więcej czasu – im Twoje dziecko będzie starsze, tym karmienia staną się krótsze. Jeśli większość karmień trwa bardzo długo (powyżej 40 minut) lub bardzo krótko (poniżej 10 minut) może to świadczyć o złej technice karmienia, która uniemożliwia dziecku efektywne ssanie i osiągnięcie sytości.

7. Jak poznam, że dziecko już jest najedzone?

To, że dziecko najadło się najadło, poznasz w prosty sposób. Maluch rozluźni całe ciało, otworzy dłonie, wypuści pierś lub będzie wykonywać tylko wolne i rzadkie ruchy ssące.

Nie pozawalaj dziecku zasypiać podczas karmienia, by nie nauczyło się traktować Twojej piersi jak smoczka.

8. Co robić, gdy moje piersi są przepełnione?

Jeśli czujesz, że piersi są zbyt pełne, a niemowlę nie wyraża chęci jedzenia, możesz nakarmić go na własne życzenie. Dzięki temu unikniesz nieprzyjemnych odczuć związanych z przepełnieniem piersi, a także ochronisz się przed komplikacjami, takimi jak obrzęk i zastój.

Karmienie na życzenie mamy oraz przynajmniej jedno karmienie nocne mają pozytywny wpływ dla osiągnięcia stabilnej laktacji. Jeśli Twoje dziecko w nocy jest mało aktywne i nie przejawia chęci ssania, możesz zachęcić je poprzez głaskanie policzka i podbródka, masowanie stópek, dłoni oraz całego ciała. W takiej sytuacji warto też wybrać do karmienia pozycję siedzącą, która pomoże dziecku się obudzić.

W niektórych przypadkach możesz także odciągać pokarm.