Biegunka (potocznie nazywana rozwolnieniem) nie jest chorobą, ale objawem informującym o tym, że w organizmie dzieje się coś nie tak.

Lek.med. Magdalena Hołownia-Broniatowska
Ginekolog położnik

Na podstawie długości trwania  biegunki wyróżnia się jej postać ostrą i przewlekłą. Każda z nich ma inne podłoże i wymaga odrębnej metody leczenia. Biegunka u kobiety ciężarnej nie jest typową dolegliwością – ciąży częściej towarzyszą zaparcia. Z tego względu biegunki nie wolno bagatelizować, gdyż jej konsekwencje mogą być niebezpieczne dla zdrowia przyszłej mamy.

Kiedy rozpoznajemy biegunkę?

O biegunce mówimy, gdy zwiększa się częstotliwość wypróżnień w ciągu doby – jej podstawowym kryterium jest oddawanie 3 lub więcej luźnych  stolców na dobę o konsystencji płynnej lub półpłynnej. Biegunka ostra trwa do 3 tygodni i związana jest najczęściej z zakażeniem (bakteryjnym, wirusowym lub pasożytniczym). Jeśli biegunka utrzymuje się dłużej niż 3 tygodnie, mówimy o biegunce przewlekłej. W tym przypadku konieczna jest wizyta u specjalisty, który znajdzie przyczynę przewlekłej biegunki. Przyczyną przewlekłej biegunki może być alergia lub nietolerancja pokarmowa, zakażenie pasożytami, celiakia, zespół jelita drażliwego lub inna choroba przewlekła. W tym przypadku bardzo ważna jest właściwa diagnoza, ponieważ pozwala wdrożyć odpowiednie postępowanie oraz zmodyfikować we właściwy sposób dietę. Odpowiednie leczenie (np. żywieniowe) eliminuje lub łagodzi biegunkę i zapobiega poważnym konsekwencjom dla kobiety ciężarnej, takim jak np. niedożywanie czy niedobory pokarmowe. Jeżeli biegunce ostrej lub przewlekłej towarzyszą wymioty, podwyższona temperatura, utrata masy ciała większa niż 10%, a w kale znajduje się śluz lub krew, potrzebna jest niezwłoczna wizyta u lekarza.

Postępowanie przy biegunce u kobiety w ciąży

Przyszłe mamy mogą być bardziej narażone na wystąpienie ostrej biegunki, np. infekcyjnej z uwagi na osłabienie układu odpornościowego w ciąży. Przez 9 miesięcy kobieta jest bardziej podatna na zakażenia bakteriami czy wirusami, co sprzyja zatruciom pokarmowym. Warto pamiętać o podstawowych zasadach diety w ciąży i wyeliminować produkty potencjalnie szkodliwe. Ponadto na początku ciąży może pojawić się stres, który może objawiać się zmianą rytmu wypróżnień. Zaleca się wtedy relaks i lekkie ćwiczenia fizyczne, które pomogą rozładować napięcie.

Przy biegunce ostrej najpoważniejszą konsekwencją jest odwodnienie organizmu, dlatego kluczowe dla zachowania zdrowia jest właściwe nawadnianie w trakcie trwania objawów. Najbardziej efektywne jest nawadnianie drogą doustną, czyli wypijanie płynów obojętnych: wody, słabej, niesłodzonej herbaty lub ziołowych naparów – pamiętaj jednak, że nie wszystkie zioła są dozwolone w ciąży. Wraz z kałem tracona jest nie tylko woda, ale także elektrolity, stąd należy także pamiętać o ich uzupełnianiu w trakcie biegunki. W łatwy sposób możesz uzupełniać ich braki - w aptece bez recepty są dostępne liczne preparaty, które zawierają odpowiednią mieszankę elektrolitów.

Dieta przy biegunce zależy od przyczyny, która ją wywołała. W przypadku ostrej biegunki zaleca się stopniowy powrót do diety sprzed wystąpienia biegunki. Nie wolno się głodzić. Nie zaleca się także wypijania gazowanych napojów typu cola – barwniki i dwutlenek węgla w nich zawarte mogą nasilać dyskomfort i potęgować biegunkę. Jeśli cierpisz na biegunkę przewlekłą, Twoje żywienie powinno być dostosowane do choroby podstawowej, której objawem jest m.in. biegunka. Zaleca się wtedy konsultację z dietetykiem, który dostosuje dietę do Twoich potrzeb i zwyczajów.